Mín reynsla í stuttu máli

Ég veit ekki hvenær ég gerði mér grein fyrir því að samband mitt við unnusta minn var ekki eðlilegt. Það var ekki fyrr en ég fór frá honum og fór að hugsa til baka sem ég skildi hversu sjúkt það var í raun og veru.

Sú staðreynd að ég var aldrei ástfangin af honum liggur ljós fyrir mér nú. Samband okkar var aldrei eðlilegt heldur byggðist það á samviskubiti (mínu) og eignarhaldi hans á mér. Ég vissi ekki hvernig það gerðist en allt í einu fann ég mig einangraða frá öllu mínu nánasta umhverfi. Hann var búinn að eitra hug minn gagnvart bæði fjölskyldu minni og vinum. Þetta gerðist ekki allt í einu heldur hægt og bítandi þangað til að ég fann mig króaða af út í horn og líf mitt ekki þess virði að lifa því.

Ég hef alltaf verið hraust manneskja bæði á líkama og sál. Þegar ég heyrði fjallað um ofbeldi var fyrsta hugsum mín yfirleitt „Af hverju fer hún ekki frá honum? – Af hverju lætur hún fara svona með sig?”, mér datt aldrei í hug að ég ætti eftir að verða þessi „hún“.

Ég kynntist honum árið sem ég varð 21 árs. Við kynntumst fyrst í gegnum Internetið og svo fór ég út að hitta hann. Hann var af öðrum menningarheimi en ég og hafði skrautlegan bakgrunn. Strax og ég hitti hann vissi ég að hann væri ekki maðurinn fyrir mig og ég reyndi að slíta þessu strax. Hann aftur á móti grét sáran og náði að sannfæra mig um að þetta væri þess virði að reyna. Ég bjó eitt sumar hjá honum úti og svo flutti hann hingað til Íslands. Ég reyndi oftar en ekki að slíta þessu en það var alltaf sama sagan – hann grét sig inn á mig aftur. Þegar hann var svo kominn hingað var ég komin í sjálfheldu. Hér þekkti hann engan og hafði því kjörið tækifæri til að loka mig af frá heiminum í kring.

Í upphafi sambúðar okkar lenti ég í mjög slæmu bílslysi sem tók mjög á mig andlega. Ég lenti í því að keyra á tvær manneskjur sem slösuðust báðar lífshættulega. Eftir það var ég ein taugahrúga og mætti litlum skilningi hjá honum. Ég náði aldrei að vinna úr þessu áfalli vegna þess hve mikilvægt það var mér að halda andlitinu gagnvart umheiminum. Þegar ég var langt niðri skaut hann oft á mig setningum eins og „Ja, þetta hefði aldrei gerst ef þú hefðir hlustað á mig og verið heima þetta kvöld.“ og svo bætti hann við „Ég er ekki að segja að það sé þér að kenna að þú keyrðir á þetta fólk, bara að þú hefðir átt að hlusta á mig“. Þetta varð til þess að ég sökk ennþá dýpra.

Andlega ofbeldið kom fram í ýmsum myndum en oftast þó í gagnrýni á hvernig ég gerði hlutina. Hann setti út á hvernig ég vaskaði upp, hvernig ég hengdi upp þvottinn, hvernig ég klæddi mig, hvernig ég sópaði gólfin, hvernig ég keypti í matinn, eldaði og svo framvegis. Ég spurði hann oft hvort honum fyndist ég vera heimsk og þá svaraði hann „Ég veit þú ert ekkert heimsk, þú bara hagar þér alltaf svo heimskulega“.

Eins og margar aðrar konur átti ég við nokkur aukakíló að stríða og fékk óspart að heyra það. Frá honum fékk ég að heyra hvað ég væri viljalaus og óákveðin.„Þú ert svo veikgeðja, það er sama hvað þú ákveður að gera þér mun aldrei takast það….nema með minni hjálp“. Hann hótaði mér einu sinni að hann myndi hætta með mér ef ég léttist ekki um 10 kg á 3 mánuðum og tönglaðist sífellt á því hvað honum liði illa yfir því hvernig ég liti út. Ég ákvað að kaupa mér kort í líkamsrækt til að standast þessar kröfur en þá skammaði hann mig fyrir að vera að eyða pening í hluti sem ekki voru þarfir. Svona gekk þetta alltaf fram og aftur. Ef ég reyndi að þóknast honum gerði ég það aldrei á þann hátt sem HANN vildi. Hann nærðist á því að brjóta mig niður.

Við vorum mjög blönk á þessum tíma og ég fór að vinna kvöldvinnu af og til, til þess að ná endum saman. Þetta jók náttúrulega ennþá meira á þunglyndið og þreytuna hjá mér. Eitt kvöldið sagði hann mér svo glottandi að hann ætti 150 þús. kall. Mér brá náttúrulega og spurði hann af hverju hann hefði ekki sagt mér það „Þú hefðir bara farið að eyða í einhverja vitleysu, ég treysti þér ekki fyrir peningum.“

Samband mitt við fjölskylduna hélst eingöngu við, vegna þess hversu þrjósk móðir mín var. Hún hringdi í mig á hverjum degi því hún vissi að eitthvað væri að. Unnusta mínum hafði tekist að koma þeirri hugsun að hjá mér að vanlíðan mína og þunglyndi væri hægt að rekja til þess hversu illa foreldrar mínir fóru með mig í æsku. Hann var mjög sannfærandi og áður en ég vissi af var ég farin að trúa þessu. Hann sagði meðal annars „Foreldrar þínir eru heimskar og vondar manneskjur“. Ég beindi örvæntingu minni og reiði að öllum nema honum, en þar lá að sjálfsögðu rótin. Ég var líka mjög upptekin af því að fela hvernig ástandið var á heimilinu, því enginn mátti vita að ég væri óhamingjusöm, að mér hefði mistekist.

Hann átti það til að slá á hendurnar á mér ef ég fiktaði í sykurkari eða kaffibolla þegar við sátum á kaffihúsi með vinum mínum. Vinir mínir fóru að hætta að hafa samband vegna þess að þeir gátu ekki horft upp á okkur saman. Vinkonur mínar kallaði hann lauslátar og svikular hórur sem ættu mig og hann ekki skilið.

Ég hafði trúað honum fyrir ýmsu úr fortíð minni eins og gömlum kærustum og mistökum í ástarmálum. Jafnvel því að stuttu áður en ég fór út til hans hefði ég hitt annan strák og átt stutt ævintýri. Hann notaði þetta oft á mig, sakaði mig jafnvel um að hafa haldið framhjá sér og hann gæti ekki treyst mér þess vegna. Ef ég klæddi mig í of flegið var ég orðin sama hóran og vinkonur mínar. Hann sagði einu sinni við mig „Manstu hvað þú varst mikil hóra áður en þú kynntist mér? Á endanum var ég orðin sannfærð um að ég hefði verið bölvuð hóra og ekkert annað. Ef að ég fór út með vinum mínum og hann fann bjórlykt af mér þegar ég kom heim var ég orðin lauslát fyllibytta ofan á allt annað.

Ég missti allan áhuga á kynlífi með honum eftir mjög stuttan tíma, ég held í raun og veru að ég hafi aldrei haft nokkurn áhuga. Eftir því sem ég neitaði honum oftar reiddist hann meira „Það er skylda konunnar að uppfylla þarfir mannsins síns“, „Fyrir hverja fullnægingu sem ég gef þér verður þú að gefa mér þrjár...menn eru bara þannig“, „Ef þú gerir ekki eins og ég bið um fer ég frá þér“, „Reyndu að leysa þessi djöfulsins vandamál í hausnum á sjálfri þér, vertu ekki að troða þeim upp á mig“. Stundum þröngvaði hann sér á mig og nauðgaði mér, það gerðist allavega þrisvar. Hugsun mín var orðin svo brengluð á þessum tíma að ég gerði mér varla grein fyrir hvað hann var að gera, ég var bara dofin......bæði líkamlega og tilfinningalega. Honum hafði tekist að heilaþvo mig algjörlega. Ég var viljalaust verkfæri í höndum hans.

Í gegnum allt þetta og miklu meira til var alltaf lítil rödd innan í mér sem öskraði „Nei þetta er ekki rétt!!! Losaðu þig!!!“. Ég hélst í sambandinu í 2 LÖNG ár og svo fékk ég nóg. Það var ekkert stórvægilegt atriði sem ýtti mér fram af brúninni heldur var það bara síðasti dropinn sem fyllti mælinn. Ég hafði staðið 13 tíma vakt í vinnunni og hann átti næstu vakt á eftir (vorum að vinna á sama stað). Hann kom á staðinn og spurði mig hvort ég ætlaði að elda mér mat heima. Ég sagði já og sagðist koma með matinn handa honum seinna um kvöldið. Ég var nýsest fyrir framan sjónvarpið þegar hann hringdi og spurði mig hvar ég væri. Ég sagðist vera heima að horfa á sjónvarpið og borða kvöldmatinn minn. Þá sagði hann „…og á ég bara að svelta heilu hungri á meðan þú situr á rassinum? Hvort er mikilvægara .....ég eða sjónvarpið? Ég veit ekki hvað gerðist en þarna fékk ég nóg. Mamma hringdi stuttu síðar og ég brotnaði saman og sagði henni allt. Sem betur fer átti ég ennþá góða að sem vildu hjálpa mér að komast yfir þetta.

Ég fór frá honum þetta sama kvöld en skildi eftir miða hjá honum sem sagði að ég hefði farið og gist hjá vinkonu minni. Ég var svo logandi hrædd við hann að ég þorði varla að tala við hann í símann. Móðir vinkonu minnar tók þá ákvörðun að keyra mig út á land til foreldra minna til þess að ég þyrfti ekki að vera hrædd um að hitta hann. Þegar við vorum á leiðinni hringdi gemsinn minn, það var hann. „Hvar ertu?“ spurði hann. Ég sagðist vera í Borgarnesi á leið til foreldra minna. Hann varð fokreiður og sagði „Ég drep mig ef þú kemur ekki aftur til mín! Þú ert tík! Þú skalt hafa dauða minn á samviskunni.“ Ég fékk áfall og sagðist koma strax aftur til hans. Þá sagði hann „All that you will find when you come back will be my dead body.“ og skellti svo á.

Ef ég hefði verið ein í bílnum hefði ég snúið við, en sem betur fór tók móðir vinkonu minnar ekki í mál að gera það. Næstu daga faldi ég mig hjá vinkonu minni í öðrum landshluta þar sem hann gat ekki náð í mig. Ég var svo hrædd við hann að ég hrökk við í hvert skipti sem síminn hringdi. Ég reyndi að forðast það eftir fremsta megni að ræða við hann þegar ég kom aftur til foreldra minna, en hann hringdi á hverjum degi. Þó svo að það væri að renna upp fyrir mér hversu sjúkt sambandið hafi verið tókst honum samt alltaf að fá mig til að trúa sér. Ég var hrædd við sjálfa mig sömuleiðis og mín viðbrögð. Ég reyndi að skýra út fyrir honum hvað hann hafði gert mér en hann hlutstaði ekki á mig. Hann sagði að ég væri full af vandamálum úr fortíðinni sem að ég væri of mikill heigull til að horfast í augu við, „þú ert full af hatri og skít tík“ sagði hann oftast við mig.

Um þetta leyti var ég farin að ganga til geðlæknis vegna þunglyndis. Hann taldi mér trú um að ég þyrfti að vinna úr fortíð minni og þess vegna liði mér svona illa. Ég vissi innst inni að ástæðan var hann en ég lokaði alltaf á þá hugsun um leið og hún lét á sér kræla. Það voru alltaf einhverjir kvillar að hrjá mig. Ég fékk kvíðaköst, svaf ekki á nóttunni, fann ekki gleði í neinu o.s.frv. Ég fór til margra mismunandi lækna til að fá einhverja lausn. Undir lokin var ég á þunglyndislyfjum og kvíðastillandi lyfjum, þegar einn læknirinn skrifaði upp á svefntöflur fyrir mig líka sagði ég stopp.

Ég átti ennþá dót í íbúðinni í Reykjavík og þurfti að fara og ná í það þegar ég kom aftur í bæinn um haustið. Ég fór aldrei ein til hans. Ég var ennþá með lykil að íbúðinni og vissi hvenær hann var að vinna og það vissi hann vel. Hann sagði eitt skiptið við mig í símann „Vinir mínir eru að fylgjast með húsinu. Ef þú kemur nálægt íbúðinni þegar ég er ekki heima hefur þú verra af, þú verður barin“.

Þegar ég svo loksins fór að ná í dótið var hann ekki einn heldur. Í sófanum sat ókunnur maður (samlandi hans) sem hvatti hann áfram í því að vera sem ógeðslegastur við mig. „Ég seldi dótið þitt“, „Þú ert aumingi að koma ekki ein, treystirðu mér ekki?“, „Þú skalt ekki láta sjá þig mikið á almannafæri eina...maður veit aldrei hvað getur komið fyrir“. Það endaði með því að ég tók aðeins part af dótinu mínu og flúði út.

Þetta var með okkar síðustu beinu samskiptum. Ég lét ekki sjá mig á almenningsstöðum fyrr en ég vissi að hann væri kominn úr landi, ég var einfaldlega of hrædd til þess. Þessi samantekt er aðeins hluti af því sem ég þurfti að ganga í gegnum. Sumu hef ég gleymt, bæði viljandi og óviljandi. Sumir hlutir eru einfaldlega of sársaukafullir til að muna. Það hefur tekið mig nær ár og það mun taka mig mörg ár í viðbót að jafna mig á þessari reynslu. Ég vona að þessi frásögn geti gagnast einhverjum...það gagnaðist mér mikið að setjast niður og hugsa þetta frá A – Ö. Sjálfsagt eiga fleiri hlutir eftir að rifjast upp seinna en þeir bíða síns tíma. Ég get ekki breytt því sem liðið er en ég get lært að lifa með því og láta það verða til góðs fyrir einhverja aðra.

Baráttukveðjur