|
Matarfíkn
Hvað er matarfíkn?
Matarfíkn er sjúkdómur. Matarfíklar eru ekki eins og heilbrigt fólk þegar neysla matar er annarsvegar.
Matarfílar eru öðruvísi en aðrir neytendur. Venjulega hætta menn að borða þegar þeir eru orðnir saddir. En ekki við. Heilbrigt fólk felur ekki mat til að borða síðar leynilega í einrúmi. Það gerum við. Heilbrigt fólk notar ekki mat til að slá á óöryggi og ótta eða til að flýja áhyggjur og vandamál. Það gerum við. Heilbrigt fólk finnur hvorki sektarkenndar né skömmustu eftir að hafa borðað. En það gerum við.
Við sem þjáumst af matarfíkn héldum framan af að vandi okkar fælist í skorti á viljastyrk eða skynsemi. Meðan við trúðum því hélt okkur áfram að versna. Ef matur er fyrir framan okkur, eða í boði, þá getum við hvorki treyst skynsemi okkar né viljastyrk til að taka eðlilegar ákvarðanir um hvað við borðum. Við höfum mörg hundruð sinnum heitið okkur sjálfum og öðrum þess að falla ekki í ofát. Við höfum prófað alla mögulega megrunarkúra og iðulega önnur úrræði svo sem viðtalsmeðferð, dáleiðslu og pillur. Samt gátum við ekki hætt hömlulausu áti.
Sjúkdómurinn matarfíkn er þríþættur. Hann er líkamlegur, andlegur og tilfinningarlegur. Það er hinn líkamlegi þáttur sjúkdómsins, oftast í formi offitu, sem við berum utan á okkur og er því sjáanlegur. Ástæða þess að matarfíklar ná ekki langtíma árangri í megrun er sú að rót vandans liggur í hinum tilfinningalega og andlega þætti sjúkdómsins. Við skynjum rangt boðskipti taugakerfisins. Meðan heilbrigt fólk bregst ósjálfrátt við hungri með því að sækja í mat bregðumst við á sama hátt við reiði, gremju, ótta og fleiri tilfinningum sem hafa ekkert með matarþörf að gera.
Spurningarnar sem hér fara á eftir geta hjálpað þér að komast að niðurstöðu um það hvort þú eigir við matarfíkn að stríða.
- 1. Borðar þú þegar þú ert ekki svangur/svöng?
- 2. Heldur þú áfram að borða óhóflega án þess að kunna á því skýringar?
- 3. Finnur þú til sektar og eftirsjár þegar þú hefur borðað yfir þig?
- 4. Eyðir þú miklum tíma og hugsun í mat?
- 5. Hugsar þú með ánægju og tilhlökkunar til þeirrar stundar þegar þú getur borðað ein/n?
- 6. Skipuleggur þú þetta leynilega át þitt fyrirfram?
- 7. Borðar þú í hófi innan um fólk, en bætir þér það upp eftir á?
- 8. Hefur þyngd þín áhrif á hvernig þú lifir lífinu?
- 9. Hefur þú reynt megrun í viku eða lengur án þess að ná tilsettu marki?
- 10. Ertu enn á þeirri skoðun, þrátt fyrir að dæmin sýni annað að þú getir farið í megrun “ á eigin spýtur…” hvenær sem þú vilt?
|